Ouderen nemen projecten de maat

20 april 2018

april18-beteroudBeterOud bracht onlangs 'De meetlat van de ouderen' uit: Wat vinden ouderen zelf belangrijk bij  wonen, welzijn en zorg in hun verschillende levensfases na hun 65ste? BeterOud is een netwerk dat bestaat uit uiteenlopende partijen die zich inzetten om (kwetsbare) ouderen krachtig oud te laten worden. Een kwart van de zelfstandig wonende 65-plusser is kwetsbaar en in verzorgingshuizen gaat het om 75%. Tegelijk richt het huidige beleid zich op het zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam zijn van ouderen. Daar zijn veranderingen in de langdurige zorg voor nodig op het gebied van wonen, welzijn en zorg: een 'veranderagenda' zoals BeterOud dit proces noemt. Ouderen adviseerden met 'de meetlat' over een succesvolle aanpak hierbij. Ze hebben o.a. behoefte aan een centrale ontmoetingsplek met een informatiepunt.

Het netwerk BeterOud bestaat uit ouderen, mantelzorgers, professi≠onals, wetenschappers, managers, bestuurders en beleidsmakers uit de sectoren wonen, welzijn en zorg, maar bestaat ook uit de financiŽle dienstverlening en leveranciers van innovatieve producten en diensten. Het netwerk is een uitvloeisel van het Nationaal Programma Ouderenzorg (NPO) van het ministerie van VWS.
Om de ambities van BeterOud helder te hebben, formuleerde het netwerk 5 sleutels om succesvol ouder te kunnen worden: eigen kracht, maatwerk, innovatiekracht, voorzorg en samenhang. Met samenhang bijvoorbeeld wordt bedoeld dat er een integraal georganiseerde ondersteuning (op het gebied van wonen, welzijn en zorg) aanwezig is voor ouderen. Een ondersteuning waarbij er een optimale afstemming is tussen formele en informele zorg, tussen lijnen en disciplines, en tussen het thuisfront en de instelling.

De levensfases van de 65-plusser
Onlangs bracht het ouderenplatform van BeterOud 'De meetlat van de ouderen' uit. De kwaliteit van het leven van de oudere staat bij BeterOud centraal, maar ook het voorbereiden van de ouderen op hun kwetsbaarheid als ze de regie over hun eigen leven willen behouden. In deze meetlat onderzochten ouderen zelf wat ze belangrijk vinden bij wonen, welzijn en zorg bij dit proces. Ze stelden aandachtspunten op en legden projecten langs een meetlat ('toetsingkader'). De aandachtspunten spelen zich af rond de drie levensfases van de oudere: het voorbereiden op de toekomst (bij pensionering), het zelfstandig wonen, en de opname in het ziekenhuis en de zorg thuis.

Aan de hand van twee casussen leggen de ouderen uit wat zij nodig vinden bij het goed ouder worden. Twee echtparen (Kees en Jannie, en Mohammed en Jamilla) worden door de jaren heen gevolgd in hun verschillende levensfases. Vanaf hun pensionering, als ze nog behoorlijk vitaal zijn, via de fase waarin ze steeds meer uitdagingen tegenkomen bij het behouden van hun zelfstandigheid, tot het overlijden van Kees en Mohammed en het steeds kwetsbaarder worden van Jannie en Jamilla. Bij iedere fase benoemt de 'meetlat' wat voor de vier ouderen van belang is en waar organisaties, instellingen en projecten aan moeten denken die hen hierbij willen bijstaan.

Kees en Mohammed
Kees en Jannie, Mohammed en Jamilla worden gevolg in drie periodes in hun leven na 65 jaar:april18-beteroudb
1. De fase waarin het qua gezondheid (nog) goed gaat en ze zich voorbereiden op een toekomst waarin die wellicht slechter wordt.
2. De fase waarin ze (nog) zelfstandig thuis wonen, maar geconfronteerd worden met beperkingen zoals het overlijden van een partner en afnemende gezondheid.
3. De fase waarin de gezondheid verder achteruit gaat en er sprake is van opname in het ziekenhuis.

Zo blijkt bijvoorbeeld in fase 2 de buurt van steeds groter belang voor de twee echtparen. Hun gezondheid gaat namelijk achteruit. Ze zijn minder mobiel. Het is dan belangrijk dat voorzieningen bereikbaar zijn en dat ouderen zich veilig voelen om naar buiten te gaan om anderen te ontmoeten. Volgens de ouderen van BeterOud is er sprake van een seniorvriendelijke buurt als er sprake is van:
1. voorzieningen zoals winkels, brievenbussen, een huisartsenpraktijk;
2. fysieke en sociale veiligheid;
3. betaalbare activiteiten geschikt voor ouderen;
4. een centrale ontmoetingsplek met een informatiepunt.

Punt 4 is interessant voor de positie van de bibliotheek in de wijk. Een goede buurt heeft een centraal punt, vinden de ouderen. Een plek waar ouderen terecht kunnen met hun vragen, waar ze te woord worden gestaan, waar ze folders en formulieren kunnen halen, waar ze formulieren kunnen inleveren (niet alle ouderen zijn digitaal vaardig), waar ze worden doorverwezen en waar ze anderen kunnen ontmoeten. Zoín plek kan bijvoorbeeld een buurthuis zijn, een gezondheidscentrum, een bibliotheek, een woonzorgcentrum, aldus de ouderen.

Vraagformulieren
Tijdig signaleren is een ander aandachtspunt om krachtig ouder te worden. Projecten hierop gericht maken dan veelal eerst gebruik van vraagformulieren of huisbezoek. Organisaties moeten zorgen voorapril18-toetsingskader bekwame vrijwilligers en beroepskrachten vinden de ouderen. Kwetsbare ouderen bereiken vraagt, bij huisbezoek, goede gespreksvaardigheden om het echte verhaal op tafel te krijgen. Wanneer het gaat om vraagformulieren mogen zaken niet voor de oudere ingevuld worden. Benader bij projecten gericht op kwetsbare ouderen de groep op een manier die daarbij past. Een goede introductie van het project is vereist, evenals een uitleg op papier (zodat de oudere de informatie rustig na kan lezen en aan bijvoorbeeld de kinderen kan laten lezen). De oudere heeft bedenktijd. Het uitgangspunt is dat een oudere bij een mogelijke inschrijving te allen tijde 'nee' mag zeggen: iemand voelt zich misschien (nog) niet kwetsbaar of is dat ook (nog) niet. De oudere wordt erop gewezen dat het mogelijk is om een vertrouwd persoon te vragen om te helpen bij het invullen van de vragenlijst of aanwezig te zijn bij het gesprek. Tot slot: sluit aan op de leefwereld van de oudere en maak gebruik van vertrouwde personen.

Op BeterOud.nl komt Gonny de Vries (80) aan het woord die betrokken was bij de totstandkoming van de meetlat. Het gaat bij het toetsingskader niet alleen om zorg, benadrukt De Vries, maar juist om alle aspecten van het leven. 'Zelf actief blijven, bij blijven, zin geven aan je leven. Volgens mij is dat het belangrijkste bij goed oud worden. Daarin hebben ouderen zelf een verantwoordelijkheid en daarbij kunnen ze geholpen en gestimuleerd worden. Het toetsingskader sluit hierop aan.'

De 'meetlat van ouderen' bevat ook een aantal projecten waar de ouderen tevreden over zijn zoals 'Langer Thuis in Rotterdam' en 'Transmurale zorgbrug (AMC)'.

 

 

 

 

« terug