'Ouderen zijn van een generatie die niet gewend zijn om te vragen'

11 december 2017

17decwd-ellenenveerenaSoms zijn de gastvrouwen in Ouderen in de Wijk extern aangetrokken, soms komen ze uit de interne organisatie. In Utrecht bijvoorbeeld was gastvrouw Ellen Henderik al in dienst van de Bibliotheek Utrecht en werd het een gecombineerde baan. Ellen werkte met kinderen en werkt nu ook met ouderen. 'Ouderen zijn hot tegenwoordig. Iedereen wil iets van ze.' Geneva (71):  'Als je ouder bent dan durf je niet zo snel schermpjes aan te raken.'

'Ik was mantelzorger voor zowel mijn ouders als schoonmoeder. Ik merkte dat ze het steeds lastiger vonden om mee te komen in de samenleving. Ze liepen tegen steeds meer dingen aan. Ze krijgen met het ziekenhuis en de gemeente te maken. Mijn moeder vroeg mij een keer: "Ik moet telkens naar www gaan. Maar waar is dat dan?" Ik dacht: wat fijn dat je als kind haar kunt helpen, maar er zijn ook ouderen die geen kinderen hebben of wier kinderen niet in de buurt wonen of te druk zijn. Ik vind het fijn om iets voor ouderen te kunnen betekenen.'

Inline dansen
Via onder meer DigiWijs, een organisatie die laagdrempelige computercursussen aanbiedt, werven de gastvrouwen ouderen. 'Wij vertellen daar wat over ons project en vertellen wat ze bij ons kunnen doen.' Via de 'vraag-je-wijzerinloop' in de bibliotheek worden ouderen geworven. Het is een inloop- en ontmoetingsochtend voor ouderen met vragen over computers, taal en wat er in de wijk te doen is. De gastvrouwen zijn dan aanwezig. Een van de leukste vragen die Ellen kreeg was van een dame van 84 jaar die graag inline wilde dansen, maar, het moest niet te snel gaan. Ellen heeft zo'n aanbieder gevonden. 'Een andere man wiens vrouw was overleden, wilde gaan stijldansen. Ik vroeg de stijldansgroep of ze openstonden voor een nieuwe deelnemer. Het was een "warme overdracht". Dat doe ik soms als een oudere het moeilijk vindt om iets zelf te gaan doen. Soms ga ik ook mee.'

Praktisch
Het gastvrouwschap kent zijn grenzen. 'We zijn geen maatschappelijk werk. Ik kan niet helpen met een schuldsanering of bij een familieruzie. De bibliotheek kan praktische informatie geven over het gebruik van DigiD, de U-pas, computercursussen, doorverwijzen. Veel buurthuizen zijn weg, waar kunnen ze nu terecht in de wijk? Waar kunnen ze hun vragen stellen? Een oudere wilde zijn rijbewijs verlengen, maar dat kon alleen via internet. De man was bijna wanhopig. Ik heb hem door kunnen verwijzen naar het buurtteam. Hij was zo blij: "Als ik u niet tegen was gekomen, was mijn rijbewijs niet verlengd", zei hij.
'In het begin was het heel erg pionieren. Wat wordt er van je verwacht als gastvrouw? Ja, je moet ouderen bereiken, maar moet je ze alleen maar registreren of kun je meer doen? Ik had ook geen ervaring met de sociale kaart. Ik heb toen een map aangelegd met contacten en adressen waardoor ik kan doorverwijzen.'

Ouder worden
Waar lopen ouderen tegenaan? Vervoer is een probleem voor hen, merkt Ellen. 'Ze willen heel graag dingen doen, maar soms moeten ze een half uur op de regiotaxi wachten of ze moeten eerst heel Utrecht doorrijden.' Ze somt verder op: 's avonds durven ouderen niet naar activiteiten te gaan; ze schrikken van iemand die op de stoep fietst; ze vinden het soms druk op straat. 'Daar worden ze onzeker of bang van.' Ouderen wier partner is overleden vinden het lastig om het leven weer op te pakken. 'Voor deze mensen kan Ouderen in de Wijk een oplossing zijn. Ze zoeken geen nieuwe partner, maar een maatje om bijvoorbeeld mee te fietsen of te wandelen.'

Inleven
Omgaan met ouderen doet een beroep op bepaalde vaardigheden van een gastvrouw. 'Je moet geduld hebben en je in hun leven kunnen verplaatsen. Wat betekent het als je 40 jaar getrouwd bent en je 17decoidw-kader1partner komt te overlijden? Je moet ertegen kunnen dat ze soms knorrig zijn. Ze zijn dan bijvoorbeeld tegen een muur aangelopen bij instanties en zijn daar boos over.
'Je moet als gastvrouw doorzetten want het is niet gelijk duidelijk wat hun behoeftes zijn. Wij zijn veel mondiger, maar ouderen zijn van een generatie die niet gewend zijn om te vragen. Je moet achter de vraag proberen te komen. Je moet ook tegen teleurstelling kunnen. Je hebt voor iets je best gedaan en de oudere heeft dat niet opgevolgd. Maar daar is meestal een reden voor. Hoe komt het dat het niet gelukt is? Ik moest mijn weg vinden en dat was interessant. Ouderen zitten overigens niet altijd op je te wachten. Ouderen zijn hot tegenwoordig. Iedereen wil iets van ze. OidW vormt echt een meerwaarde voor de ouderen en past bij de bibliotheek. Er was nog niet zoveel voor ouderen in de bibliotheek en de bibliotheek is laagdrempelig.'

Online zenuwen
Geneva Greendige (71) is een dame die via DigiWijs betrokken raakte bij Ouderen in de Wijk. Ze weet nog precies hoe dat in zijn werk ging. 'Ik kreeg een brief van de gemeente, ik zat in de zenuwen over een Whatsapp-groep waarin ik zat en mijn computer met Windows 7.1. deed het niet. Als je ouder bent dan durf je niet zo snel schermpjes aan te raken. Op de computer krijg je dan bijvoorbeeld "verder gaan" en dat durfde ik niet. Want je weet niet wat er dan gebeurt. Via Juliana (Zimmerman-mc) kwam ik bij Digiwijs en Ouderen in de Wijk terecht.' Geneva volgde computercursus A en B. Voor cursus B slaagde ze bij de tweede keer en ze gaat nu op voor cursus C. Ze is een doorzetter en nieuwsgierig. 'Wij werden eerst met boeken opgevoed en dat gaat nu met de computer. Maar je bent niet met de computer opgegroeid. Toen ik met pensioen ging, wist ik niets van de computer. Ik had tussendoor wel wat aan mijn kinderen gevraagd, maar zij hebben geen tijd. De computercursus is dichtbij huis, er komen mensen van mijn leeftijd naartoe en je wordt geholpen met bepaalde dingen. Nu durf ik meer en kan ik zelf dingen "liken" en zo. Een wereld is voor mij open gegaan.'

Online bridgen
Geneva is gescheiden, werkte en voedde vijf kinderen op. 'Na mijn pensionering kwam ik thuis te zitten en toen ben ik pas gaan werken! Ik dacht verrek: ik moet mijn buren beter leren kennen. Ik moest meer aan mijn gezondheid werken; mijn cholesterol, mijn bloeddruk. Ik wilde actief blijven net zoals mijn moeder dat was; ze sportte en las veel.' Toch heeft ze onlangs haar activiteiten een tandje lager gezet. 'Het bridgen bijvoorbeeld kostte mij veel tijd en energie. Ik merkte ook dat ik een van de oudste was bij het bridgen. Ik vroeg mij af: pas ik hier wel in?  Ik wilde andere dingen doen. Ik volg bridgen nu op de computer. Als ik niet naar de computercursus geweest, had ik dat niet kunnen doen.'
Haar maatje in het dagelijkse leven is sinds een paar jaar George, haar hondje. 'Ik heb het hondje van mijn zoon gekregen. Een dier geeft je positieve energie en ik moet daardoor ook naar buiten. Al regent het. Ik neem George overal mee naartoe.'

Geneva ziet dat de bibliotheek allerlei activiteiten aanbiedt voor ouderen. 'Dat is leuk. Je komt in de bibliotheek ook jongeren tegen. Dat geeft je een blij gevoel. Zij gaan de kar trekken in Nederland. Je moet als oudere dingen doorgeven. Ik doe nog niet aan veel activiteiten mee, maar er is een connectie. Je bent het ook niet gewend. Vroeger was de bibliotheek alleen maar voor het lezen. De bibliotheek brengt nu ook culturen samen. Je weet dat het er is, daar gaat het om.'

 

« terug