Nieuwjaarsbijeenkomst Mira Media

30 januari 2009

En de winnaar is…!
Verslag Nieuwjaarsbijeenkomst Mira Media, 22 januari, De Balie, Amsterdam

Wie wint de eerste Mira Media Scriptieprijs? Het geduld van de genomineerde scriptiestudenten werd wel op de proef gesteld tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van Mira Media op 22 januari j.l. De uitslag vormde het slot van de avond waarin een debat plaatsvond over beeldvorming en de verharding van het publieke debat.

Discussie: verruwing van het publieke debat
Mira Media heeft evenals in voorgaande jaren een overzicht geschreven van nieuws, trends  en ontwikkelingen met betrekking tot media en minderheden in 2008. Een opvallende trend is de verruwing van zowel het publieke als politieke debat. Die verruwing is ook in de media zichtbaar. Over de oorzaken en gevolgen hiervan gaan drie panelleden onder leiding van Bahram Sadeghi met elkaar in discussie: Raja Felgata (Goedemorgen Nederland), Bart Brouwers (hoofdredacteur Sp!ts) en Aicha Marghadi (presentatrice AT5).

Aanzet voor discussie is tevens de gesproken column van comedian Soula Notos.Volgens haar komen veel te veel mensen met een uitgesproken mening aan het woord. Een overmatige focus van de Nederlandse media op extremen leidt tot negatieve beeldvorming. Ze pleit ervoor om meer diversiteit in de discussie te brengen, door ook andere stemmen aan het woord te laten. Het lijkt nu alsof er alleen maar sprake is van moslims en niet-moslims in Nederland en alsof in de discussie slechts twee standpunten mogelijk zijn.

De grote media-aandacht voor de standpunten van Geert Wilders en zijn de Fitna film vormen het startpunt voor de discussie. Alle drie de panelleden zijn ze het erover eens dat een man als Wilders als volksvertegenwoordiger spreekruimte moet hebben en zijn standpunten moet kunnen verwoorden. Over de harde en ongenuanceerde manier waarop hij dat doet is het panel echter kritischer. Dat is des te opvallender omdat Wilders, volgens Raja in voorgesprekken voor Goedemorgen Nederland juist prettig in de omgang is.

Volgens Bart Brouwers worden er dingen in de media gezegd die wel binnen de vrijheid van meningsuiting vallen, maar een negatief effect hebben op de samenleving. Dat roept de oude vraag op in hoeverre een journalist daarvoor verantwoordelijkheid kan of wil nemen. De conclusie is redelijk eenduidig: journalistieke principes staan voorop en dat betekent: berichten over wat nieuwswaardig is. Op zich zijn journalisten niet verantwoordelijk voor negatieve beeldvorming.

Zij zijn boodschapper en niet de bron van het nieuws. Toch zijn er wel kanttekeningen te plaatsen:1)het gaat soms mis door de drang voor media om te scoren met opzienbarend nieuws, 2) er worden fouten gemaakt die stigmatiserend werken (als voorbeeld wordt het verwisselen van Turken en Marokkanen in een artikel van Sp!ts genoemd), 3) media hebben de neiging elkaar achterna te lopen, waardoor een relatief klein nieuwsvoorval door de herhaling in alle media de kans loopt uit te groeien tot een hype 4) de fixatie op en het benoemen van specifieke onderwerpen als de Islam of Marokkanen is momenteel disproportioneel.

Bart Top (publicist/communicatie-adviseur) vraagt zich af of grote hoeveelheid media-aandacht voor islam en multiculturele samenleving niet typisch Hollands is en wel recht doet aan wat momenteel echt leeft onder de mensen. In ieder geval in de Angelsaksische landen is de discussie veel minder heftig. Tanja Jadnanansing van het NOS headlines is het niet met hem eens: het onderwerp leeft zeer sterk, zeker onder jongeren: zij vertelt dat er deze middag nog 50 jongeren op de redactie aanwezig waren. Angst voor escalatie binnen de multiculturele samenleving was hun voornaamste gesprekspunt.

Volgens Raja ontbreekt het bij journalisten ook vaak aan professionaliteit en objectiviteit in interviews. Ze geeft als voorbeeld dat haar collega een interview met een Marokkaanse vrouw over eergerelateerd geweld begon met de vraag: “Wat heeft je vader gedaan?”. Dan wordt deze vrouw meteen in een hoekje gedrukt. Dat leidt tot de vraag of dit soort zaken in een redactie bespreekbaar zijn en of zij haar collega daarop attent heeft gemaakt. Antwoord: “Ja, het is bespreekbaar, maar het is nog een lange weg voordat het echt zal veranderen”. De aanwezigheid van mensen met een andere of diverse culturele achtergrond is echter belangrijk om dit soort zaken te signaleren en bespreekbaar te maken.

Bart Brouwers is het met haar eens. Hij mist wel kleur op zijn redactie. Onlangs werkte er een Turkse stagiaire bij Sp!ts waar hij erg tevreden over was, zij zorgde voor een frisse wind op de redactie. Nu is hij nog op zoek naar een Marokkaanse columnist. Hij heeft al iemand op het oog. Aicha merkt op dat het Parool ook graag meer Marokkaanse journalisten in dienst wil maar ze niet kan vinden. Dit is onzin volgens haar, ze zijn er wel maar ze zoeken niet goed. Links en rechts van Bart en in de zaal zitten bijvoorbeeld al enkele Marokkaanse columnistes. En zij zijn door Bart nog niet benaderd. En ook buiten de zaal zijn ze te vinden. De discussie spitst zich toe op de vraag hoe je als journaliste met een niet Nederlandse achtergrond om moet gaan met sollicitaties/vacatures waarin specifiek iemand met een ‘andere’ etnische achtergrond wordt gevraagd.

Zijn Raja en Aicha nooit bang geweest dat ze vooral vanwege hun achtergrond zijn aangenomen? Het antwoord is dat ze bij enkele functies wel weten dat het een belangrijke rol heeft gespeeld bij hun aanname, maar dat ze tegelijkertijd dermate overtuigd zijn van hun eigen journalistieke kwaliteiten en van hun toegevoegde waarde dat dat geen belemmering voor hen was om te solliciteren. Raja Felgata sluit de discussie af met een zeer persoonlijke en indringende spoken word column.

De uitslag! Dan is het tijd voor de uitreiking van de Mira Media Scriptieprijs. Dit jaar wordt voor het eerst de Mira Media Scriptieprijs uitgereikt, legt Bahram Sadeghi uit. Er waren in totaal 15 inzendingen waarvan er zes genomineerd zijn voor de scriptieprijs. Mira Media wil met de scriptieprijs studenten belonen die een interessant onderzoek op het gebied van media en culturele diversiteit hebben uitgevoerd. Alle genomineerden lichten kort hun scriptieonderzoek toe. Allereerst is er een eervolle vermelding voor de scriptie van Siebe Anbeek. Zijn onderzoek getuigde volgens de jury van ‘lef’ en de inhoud was dermate interessant dat de jury de scriptie hier een eervolle vermelding waard vindt. Jurylid Joop Fleuren overhandigt hem de prijs.

Vervolgens deelt Bahram Sadeghi (tevens juryvoorzitter) mee wie de winnaar is van de scriptieprijs. En de winnaar is….. Daniëlle van Wallinga met haar scriptie ‘De vele kleuren van het nieuws’! Daniëlle onderzocht welke factoren van belang zijn bij het kijken naar actualiteitenprogramma’s door allochtone jongeren. De jury is het er unaniem over eens dat dit het meest “gedegen” onderzoek van de zes is, met een interessante methodiek en een zeer goede uitwerking.

De theoretische onderbouwing bestaat uit een “goede selectie van theorieën”. Het onderzoek is “mooi ingebed in een degelijke literatuurstudie rond nieuwsframing.” Ook was de jury zeer te spreken over de grootte van de onderzoekspopulatie. Een impactstudie als deze is “schaars in Nederland, dus gedurfd”. Daniëlle neemt vol verbazing maar met een grote glimlach haar prijs in ontvangst.

Ed Klute sluit de avond af en bedankt alle aanwezigen, de jury en het panel. Hij benadrukt nogmaals het belang van scriptieonderzoek, hier zit vaak interessant onderzoek tussen dat onder de aandacht gebracht moet worden. Vandaar ook de scriptiedatabank van Mira Media, de hier aanwezige scripties worden veelvuldig gedownload. Ook komt hij nog even terug op het punt dat Tanja maakte, jongeren zijn het meest ongerust over het functioneren van onze multiculturele samenleving. Jongeren moeten hun stem laten horen, maak je zichtbaar! 

Het juryrapport en het jaaroverzicht zijn te downloaden via www.miramedia.nl. 

 

 

 

.