Digitaal burgerschap internationaal

3 juli 2017

juli17-roemeniespringenWat gebeurt er eigenlijk aan digitaal burgerschap in landen als RoemeniŽ, Engeland en ItaliŽ? Mira Media als mede-initiafnemer van een internationaal project rond dit thema bezocht met een Nederlandse delegatie RoemeniŽ van 14 tot 17  juni 2017. Jessie Hanssen van de Bibliotheek Utrecht en Elsemiek Homminga van Me'kaar waren mee. Beiden raakten diep onder de indruk van wat ze zagen en hoorden in RoemeniŽ. 'We hadden allemaal dezelfde drive en bevlogenheid.'

'Ik zit alweer thuis, maar ik zit nog in RoemeniŽ', zegt Jessie Hanssen (rechts op de foto) en Elsemiek Homminga (links op de foto) knikt ter bevestiging. 'De reis was een spons van indrukken die echt binnenkwam', zegt laatste. Homminga is werkzaam bij Me'kaar als sociaal makelaar, en is talentcoŲrdinator Brede School Ondiep en trainer Vreedzame Wijk. Hanssen is namens de bibliotheek betrokken bij het Platform Interculturele Mediaopvoeding (PIM) in dezelfde wijken. Hun deelname aan de reis heeft te maken met de huidige en mogelijk toekomstige samenwerking van Mira Media, Meíkaar en de bibliotheek rond het thema digitaal burgerschap in de wijk en het onderwijs. Jessie: 'Ik had sommige deelnemers al eerder in Nederland ontmoet. De sfeer tijdens de conferentie was heel open en er zijn veel dingen met elkaar gedeeld en overgedragen. We hadden allemaal dezelfde drive en bevlogenheid.'

Verschillen
Het welzijnswerk lijkt in RoemeniŽ niet groot georganiseerd te zijn en ligt ook in handen van NGO's zoals die van samenwerkingspartner Active Watch. Active Watch werkt in de achterstandswijken van RoemeniŽ veel met Roma kinderen en gezinnen. Homminga: 'Zij stonden verbaasd over het werk dat ik doe in Nederland met scholen en wijkorganisaties, en de Vreedzaam-methode. Zoiets zouden ze ook heel graag in RoemeniŽ willen zien.' Dat hier nog slagen in te maken zijn, bleek toen een vertegenwoordiger van het Roemeense ministerie van Onderwijs tijdens de conferentie zijn tevredenheid uitte over het project Digitale Generatiekloof. Een leerkracht stond op en reageerde: 'Leuke praatjes, maar jullie bieden de mogelijkheden niet.' Homminga: 'Het is een struggle voor leerkrachten met passie om iets voor elkaar te krijgen. En de overheid lijkt niet te bewegen.'

De bibliotheek
Het bibliotheekwerk in RoemeniŽ en Nederland lijkt in sommige opzichten op elkaar maar in andere ook niet: 'Ze gebruiken nog cataloguskaartjes'. Hanssen bezocht met de delegatie twee bibliotheken in kleine stadjes. De medewerkers spraken weinig Engels wat de communicatie bemoeilijkte. Het communistisch systeem lijkt her en daar nog zijn sporen nagelaten te hebben. Hoewel een nationaal systeem ontbreekt. 'Hoe zij hun collectie presenteren is bijna saai. Mensen snuffelen niet zelf. Er heerst bij ons een meer uitnodigende sfeer. De bibliotheken lijken meer leeszalen te zijn dan een huis. Zij hebben ook andere middelen. ' De projecten die bibliotheken doen worden veelal gefinancierd via internationale privťfondsen. 'De collega's zijn via de Bill Gates Foundation bezig met nieuwe media. De urgentie van digitaal burgerschap wordt trouwens in al de drie landen gevoeld', vertelt Hanssen. Homminga: 'De Roemeense gebouwen zijn misschien oud, maar de visie van de professionals is nieuw.'
juli17-roemenie
De toolkit die tijdens de conferentie werd gepresenteerd, is een hulpmiddel bij het invoeren van projecten om gezinnen met een lage sociaaleconomische status mee te krijgen in de digitalisering van de maatschappij. De toolkit bevat tips rondom de digitale kloof en digitaal burgerschap zoals het leveren van maatwerk. 'Je hebt middelen ťn de samenwerking met wijkorganisaties nodig om digitaal burgerschap op de kaart te zetten. Je moet het samen doen. Daar waren we het allemaal wel over eens.' Homminga: 'Je kunt niet om het onderwerp heen, maar de context waarin de digitalisering plaatsvindt is heel verschillend. In RoemeniŽ spelen anders dan in Nederland low education en migranten zoals Roma een grotere rol.'

Seksuele voorlichting
Een lezing waarbij iedereen muisstil was, ging over het geven van seksuele voorlichting op school. 'Als mij dit vroeger op school was verteld dan was mijn leven anders gelopen', reageerde een Roemeense uit het publiek. Er bestonden op school lang taboes rond onderwerpen over seks blijkt uit de zaal. Hoewel iedereen het belang van seksuele voorlichting inzag. Homminga: 'Door de lezing werd het nu bespreekbaar.' Tegelijkertijd waren er ook overeenkomsten tussen de landen, RoemeniŽ in het bijzonder: de aanpak met cyberouders, het imago van de bibliotheek als betrouwbare plek voor onderwijs voor moeders en als plek om met hun kinderen te praten. Die werkmethoden waren bijna dezelfde als in Nederland. Het onderwerp cyberbulliżng was in al de drie landen populair bij ouders en cyberouders om aan de slag te gaan op school en in de bibliotheek. 'In RoemeniŽ hebben ze een start gemaakt in dit project en ze willen dat gaan uitrollen en verduurzamen.'

Verankering
'Het maakt niet uit welk land je bent. De digitale problemen zijn vaak hetzelfde maar op een ander niveau. Het thema digitalisering raakt geglobaliseerd', zegt Homminga. Hoewel Nederland als initiatiefnemer van dit project vooruitloopt. 'Voor RoemeniŽ zijn sommige zaken nog een struggle. Wij zijn al ver.' Hanssen: 'Wat je als vanzelfspekend ervaart, is voor hen nog niet vanzelfsprekend. Hoe makkelijk wij bijvoorbeeld binnen een week contacten in de wijk en met organisaties kunnen leggen.'
Homminga knikt: 'Hoe je een netwerk opbouwt in de wijk, was voor landen als ItaliŽ en RoemeniŽ een eye opener. Want zo'n holistische wijkaanpak werkt beter dan alleen de verantwoordelijkheid op een organisatie als de school gooien.'

De Roemeense organisatie Active Watch maakte daarentegen indruk op de twee professionals vanwege de persoonlijke relaties die ze in de wijk onderhielden: opbouwwerk pur sang. Kwetsbare groepen werden bereikt en 240 ouders. Homminga: 'Het is het werk wat wij doen vanuit het sociaalmakelaarschap.'
Het bezoek aan RoemeniŽ heeft diepe indruk gemaakt op de twee professionals. Homminga: 'De bevlogenheid was groot bij iedereen. Dat neem je mee.' Hanssen: 'Door de presentaties was iedereen betrokken bij het onderwerp.  De conferentie zorgt ervoor dat alles waarmee we in diverse landen bezig zijn meer verankerd is.'

« terug