februari 2014 - interview

Buurtvaders in Zuilen actief met de digitale generatiekloof

Frustratie en schaamte, zijn de emoties die vooral bij de eerste generatie allochtonen opkomen wanneer ze zich op de digitale snelweg wagen. Toch bezochten begin februari een tiental Marokkaanse vaders in Zuilen een voorlichtingsbijeenkomst over de digitale generatiekloof.

Begin februari 2014 kwam in Zuilen een tiental Marokkaanse vaders bijelkaar om te nuralcspreken over de digitale generatiekloof. Het was een initiatief van Amar Haddouch, sociaal makelaar bij Me’kaar, en Mira Media als digitale wijkmakelaar. Me’kaar is een welzijnsorganisatie die zich richt op het ondersteunen van initiatieven uit de wijk en van bewoners en het empoweren van bewoners. Haddouch: ‘Zuilen is een achterstandswijk in Utrecht met lage sociale klassen en waar allochtonen wonen van vooral de eerste generatie die weinig hebben met internet. Wij werken samen met Mira Media en organiseren voorlichtingsbijeenkomsten voor deze groep. Als Me’kaar hebben wij korte lijnen in de wijk en onderhouden we een eigen netwerk onder de bewoners.’

Haddouch ontving signalen uit zijn netwerk dat  aan de ene kant de eerste generatie en een deel van de tweede generatie Marokkaanse Nederlanders de digitale ontwikkelingen geweldig vinden, maar aan de andere kant zij niet weten hoe ze ervan kunnen profiteren. ‘Het is niet alleen een kwestie van taal, want je kunt de taal aanpassen in het Arabisch bijvoorbeeld. Maar een deel van de mensen is ook analfabeet. Deze mensen voelen schaamte en frustratie. Anderen zijn weer niet assertief genoeg om duidelijk te maken dat ze het niet begrijpen. Ze hadden al moeilijkheden met de taal en integratie en nu krijgen ze ook in korte tijd met snelle digitale ontwikkelingen te maken.’

De tweede generatie
De eerste generatie Marokkanen ziet zich op allerlei terreinen geconfronteerd met een digitale dienstverlening, merkt Haddouch. De gemeente Utrecht wil haar informatie binnenkort vooral digitaal gaan aanbieden, scholen werken met het digitale systeem Magister terwijl een deel van de Marokkaanse ouderen en ouders weinig kaas hebben gegeten van computers. 'Ouders vragen hun kinderen om hun schoolcijfers via Magister op te vragen of voor hen geld over te maken via internet of iets te kopen op marktplaats.nl. Het biedt gelegenheid tot misbruik door de bankgegevens te gebruiken voor bijvoorbeeld het ophogen van een beltegoed of voor het downloaden van digitale spelletjes.'
Tijdens de eerste bijeenkomst werd al snel duidelijk dat er een verschil bestaat tussen de eerste en tweede generatie Marokkaanse Nederlanders. Terwijl de eerste generatie de mobiele telefoon alleen gebruikt om te bellen, is de tweede generatie actief met de vele andere mogelijkheden die tegenwoordig een smarttelefoon biedt zoals het gebruik van foto-apps en van de sociale media. Het zijn vrijwilligers die later ingezet en getraind kunnen worden om de ouderen te helpen met het aanleren van digitale vaardigheden, zegt Haddouch.

Imam en moskee
De komende tijd worden de behoeftes in de wijk geïnventariseerd en daarna zal er naast het algemene aanbod van Mira Media een specifiek aanbod komen, zegt Haddouch. Zo zullen kinderen en ouders een voorlichting krijgen over bijvoorbeeld de voor- en nadelen van internet. ‘Ouders moeten beseffen dat internet goede en foute elementen biedt aan kinderen. Je moet daarom alert zijn en je bijvoorbeeld afvragen hoe lang zitten de kinderen achter de computer? Welke spelletjes of chatprogramma’s gebruiken ze?’ Niet alleen Haddouch is met dit onderwerp bezig, ook de imam van de lokale moskee, vertelt hij. ‘De imam probeert ouders bewust te maken van de nuralc2(1)verschillende invloeden die internet heeft.’ Via de moskee probeert Haddouch ook zijn doelgroep te bereiken. ‘In de allochtone cultuur werkt mond-tot-mondreclame goed. Op een vrijdag bezoeken veel moslims de moskee. Het is een manier om hen te bereiken.’ Niet dat dat moeilijk is, want mensen zijn nieuwsgierig. ‘Ze horen over gratis bellen, het sturen van foto’s. Ze zien hun kinderen bezig met hun toestel. Ze staan open om te leren.’

Afhankelijke groepen
Het gebrek aan digitale vaardigheden is een onderschat probleem, meent Haddouch. 'De gemeente wil af van het papieren werk. Dat is een prima ontwikkeling voor de mensen die dat aankunnen. Maar de komende jaren zal er naast een groep die nog wil leren, een groep ontstaan die je niet mee kunt krijgen in die ontwikkeling. Zij zullen altijd afhankelijk blijven van professionals. Die groepen zijn niet alleen onder eerste generatie allochtonen te vinden, maar ook onder oudere autochtone wijkbewoners.’ Haddouch vindt eigenlijk dat organisaties als scholen en gemeentelijke instellingen zich eerst zouden moeten vergewissen of de ouders of de inwoners wel overweg kunnen met internet voordat tot alleen digitale informatievoorziening wordt overgegaan. ‘Als men dat niet weet is de klassieke manier van info verschaffen nog nodig.’