Instruct en FutureNL ondersteunen scholen bij digitale geletterdheid

12 juni 2019

19juni-2logosInstruct en FutureNL zijn organisaties waar Mira Media mee samenwerkt op het gebied van digitale geletterdheid. Instruct is een educatieve uitgeverij die al vroeg het belang van lesmateriaal voor digitale geletterdheid inzag en lesmateriaal heeft voor po, vo en mbo. FutureNL is een jonge stichting die leerkrachten praktisch ondersteunt met workshops, gastlessen en lesmateriaal waar je vaak geen computer voor nodig hebt.

30 jaar geleden zag Instruct al het belang in van lesmateriaal voor digitale vaardigheden, vertelt René de Wild van Instruct. Instruct maakt lesmateriaal voor po, vo en mbo. Het gaat om materiaal waarmee de leerling onder andere leert met een computer en internet om te gaan, om lessen in typ- en informatievaardigheden, maar Instruct heeft ook lesmateriaal voor taal- en rekenvaardigheden. 'Wij dragen al lang uit dat digitale vaardigheden belangrijk zijn. Wij maken o.a. lesmateriaal voor programma's als Word, Excel, Powerpoint en Windows.' De digitale vaardigheden bij kinderen zijn wisselend van kwaliteit, weet René. Sommige kinderen krijgen het van huis uit mee, anderen niet. Scholen besteedden er aanvankelijk ook weinig aandacht aan. 'Maar als de kinderen uitstromen naar het vo, dan krijgen ze ermee te maken. Ze blijken geen goede presentaties te kunnen maken of niet goed met Word te kunnen werken en er gaat daarnaast ook veel mis in het gebruik van sociale media.'

Structureel
Langzamerhand dringt het besef door bij scholen dat ze toch 'iets' met digitale geletterdheid moeten gaan doen. Vooral ook omdat het onderdeel wordt van het nieuwe curriculum. 'Maar ze zijn er nog niet klaar voor', merkt René. 'Elke school is anders natuurlijk. Er zijn scholen die iets doen aan één onderdeel van digitale geletterdheid zoals mediawijsheid, of ze doen iets aan sexting en online pesten. Vaak gebeurt dit tijdens de mentorlessen. Maar er is nog geen structurele aandacht voor digitale geletterdheid.' Dat gaat veranderen door het nieuwe curriculum omdat dan ook eindtermen geformuleerd zijn voor digitale geletterdheid. 'Scholen denken nu: wij moeten er iets mee, maar wat precies? Wij proberen zoals Mira Media scholen te adviseren hoe zij invulling aan digitale geletterdheid kunnen geven. Mira Media adviseert breder, zij kijken ook naar het schoolbeleid. Wij doen vooral het praktisch onderdeel: hoe.'

Omslag
Het begin van een omslag bij scholen kwam toen in 2012 de KNAW (de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) het belang van digitale geletterdheid benoemde. 'Wij dachten als Instruct gelijk dat dit ook een onderwerp in het nieuwe curriculum zou worden en hebben toen ons lesmateriaal voor ICT- en informatievaardigheden tegen het licht gehouden en zijn aanvullend materiaal gaan maken voor computational thinking en mediawijsheid om zodoende de vier kerncomponenten van digitale geletterdheid te completeren. Deze methode werd DIGIT.' Instruct biedt met DIGIT als enige organisatie een complete online leerlijn voor digitale geletterdheid voor het vo. Het is een online leeromgeving voor zowel docent als leerling op het middelbare onderwijs. Leerlingen kunnen zelfstandig aan de slag met alle vier onderdelen van digitale geletterdheid en docenten kunnen hun leerlingen volgen. Het gaat om een combinatie van speelse theorie en praktische opdrachten.
19juni-instruct
Instruct biedt naast de uiteenlopende lesmaterialen voor po, vo en mbo, ook nog gewoon online lessen typvaardigheid aan, en die zijn populair op basisscholen: blind typen met 10 vingers! Geen achterhaalde vaardigheid, aldus René. 'Voorlopig zal het toetsenbord nog belangrijk blijven en leerlingen hebben er levenslang profijt van.'
'Vroeger moesten wij scholen overtuigen van het belang van ICT-vaardigheden voor de leerlingen. Scholen dachten dat kinderen autodidact waren op het gebied van computers en internet en leerlingen dachten zelf ook dat ze al veel konden. Dat is nu anders. Scholen zoeken nu contact met ons op zoek naar meer houvast.'

FutureNL
Iris Muis is projectleider Trainingen & Workshops bij FutureNL. 'FutureNL is een stichting die vier jaar geleden is opgericht om elk kind in Nederland digitaal vaardig te maken. Dat doen wij door scholen en leerkrachten kosteloos te ondersteunen. Zij beseffen dat digitale geletterdheid steeds belangrijker is. Je hebt het nodig om te kunnen overleven in de digitale wereld.'
Digitale geletterdheid is nog geen verplicht onderdeel in het curriculum in Nederland, maar in andere landen al wel, weet Iris. 'De urgentie wordt steeds meer gevoeld. Die ervaart een docent ook als er een incident in de klas plaatsvindt vanwege een verzonden appje. Leerkrachten en scholen willen les geven in digitale geletterdheid, maar vragen zich vaak af hoe.'

Digi-doener
De producten die FutureNL de leerkrachten aanbiedt voor de basisschool zijn Digi-doener, workshops en Codeuur. De Digi-doener is een wekelijkse nieuwe les met digitale doe-dingen. Zoals het maken van een hologram op je telefoon. Daar zijn geen computers voor nodig. 'De technologie wordt uitgelegd en je kunt die op een eenvoudige manier zelf uitproberen.' In de workshops helpen de FutureNL-trainers de leerkrachten met vragen over hoe ze digitale geletterdheid kunnen toepassen in hun school. Bij Codeuur komt iemand uit het bedrijfsleven, een appdeveloper bijvoorbeeld, een gastles in de klas geven. De vrijwilliger is getraind door FutureNL.

De praktijk
Leerkrachten en scholen zijn van goede wil, maar er zijn knelpunten waartegen ze aanlopen als ze aan 19juni-futurenldigitale geletterdheid willen doen, ervaart Iris. Ze somt op. Ten eerste: er is weinig tijd. Een school heeft veel opdrachten, en als iets niet verplicht is gesteld zoals digitale geletterdheid, dan komt dit onderaan het lijstje te staan. Ten tweede: scholen beschikken niet over genoeg laptops. 'Dat is best wel schokkend. Sommige scholen hebben gewoon niet genoeg geld voor laptops!' Tot slot: op een school zijn het vaak 1 of 2 leerkrachten die enthousiast zijn om iets aan digitale geletterdheid te doen. De rest van het schoolteam is er dan meestal nog niet klaar voor. Het onderwerp komt op die manier slechts op een paar schouders te rusten. De ICT-coördinator behoort vaak tot een van die twee enthousiastelingen en deze heeft bovendien weinig tijd tot zijn beschikking. 'Als je dan digitale veranderingen in de hele school mogelijk wilt maken, dan kan dit frustrerend zijn.' FutureNL probeert in haar aanbod rekening te houden met de drukke agenda van de school. 'Wij proberen bijvoorbeeld om leerdoelen met elkaar te koppelen, digitale geletterdheid met rekenen bijvoorbeeld zodat het niet als verzwarend wordt ervaren.'

Zelfvertrouwen
Wat Iris verder opvalt wanneer ze workshops geeft over digitale geletterdheid is dat het vaak een kwestie is van zelfvertrouwen. Leerkrachten denken ook vaak dat er veel technologische kennis nodig is om aan digitale geletterdheid te doen. Onterecht, zegt Iris. Ze adviseert: 'Probeer het gewoon, ervaar zelf hoe leuk het kan zijn en zie hoe leuk de kinderen digitale geletterdheid vinden. Voor Digi-doener bijvoorbeeld heb je geen computer nodig en is uitleggen voldoende en kun je met plastic en plakband al ver komen!'

 

« terug