Met Mediaskills naar een mediawijze school

26 juni 2018

Dieneke van Dijken is projectleider van Mediaskills bij Mira Media. Mediaskills is een innovatief mediaproject waarbij volgens een nieuw model (het zes-cilindermodel van Mira Media) gedurende ruim een jaar Stip VSO naar een mediawijze school werd geleid. Het doel: een solide basis van waaruit Stip tot een ge´ntegreerde aanpak van mediawijsheid kan komen. 'Zoek aansluiting bij de visie van de school.'

'Aan de slag gaan met het zes-cilindermodel waarbij al de partijen betrokken bij de mediaopvoeding de dieneke2aandacht krijgen was uniek voor de school en voor ons', vertelt Dieneke van Dijken, projectleider van Mediaskills voor Mira Media. 'Aan de ene kant verloopt een veranderproces op school anders: vanwege de dynamiek op school. Een afspraak of deadline plannen is lastig want er gebeurt altijd wel iets op een school als Stip dat direct een oplossing vraagt. Aan de andere kant zag je dezelfde reacties, van enthousiasme tot terughoudendheid, als bij andere organisaties die in een veranderproces zitten.'

Ontwikkelproces
Mediaskills startte met een ontwikkelproces op school: overlegstructuren moesten worden ingericht, lesmaterialen en visies ontwikkeld. 'Dit neemt tijd, wat logisch is wanneer een organisatie bezig is met een verandertraject'. Per afdeling zijn gesprekken gevoerd met medewerkers om te horen waar de behoefte ligt en wat er al is. Er waren kick-off bijeenkomsten, ouderbijeenkomsten, tussentijdse updates. 'Maar leerkrachten konden het onderwerp toen nog naast zich neerleggen.' De omslag kwam op 8 maart 2018. Toen deelde de klankbordgroep de nieuwe visie van Stip over mediawijsheid met de leerkrachten en begon de implementatiefase. In deze visie staat het leerlingen leren omgaan met media centraal in plaats van ze te beschermen en hen zaken te verbieden. De leerkrachten voelden zich geactiveerd. 'Ze realiseerden zich toen: hier moet ik ook iets mee. Wat heb ik nodig om de leerlingen hierbij te begeleiden?'

Leerkrachten
Een reeks van activiteiten voor en met de leerkrachten is door het jaar heen georganiseerd. Leerkrachten zijn gekoppeld aan de CED-groep (de Centrum Educatieve Dienstverlening) bij het ontwikkelen van lesmodules. Leerkrachten probeerden lessen uit van bestaande lesmodules en kregen begeleiding van de interne begeleider. Tot slot zijn leerkrachten (naast ouders en leerlingen) betrokken geweest bij het meedenken en opstellen van de visie, de leerlijn en de protocollen. De gedragsregels voor internet en mobiele telefoons zijn bedacht door de leerlingen onder begeleiding van de leerlingenraad. 'We zijn nu in de fase van implementatie en het creŰren van draagvlak. Stip VSO is een school met 300 leerlingen en circa 130 medewerkers. Dit vraagt tijd.'

Open internet?
Als sluitstuk van het proces naar een mediawijze school werd op 8 maart ook voorgesteld om de filters van het internet te halen. Dit voorstel bracht wat onrust teweeg bij o.a. leerkrachten. Ze voelen zich er nog niet klaar voor en vragen een half jaar respijt. Een deel heeft nog geen workshops gevolgd of nog niet met het lesmateriaal gewerkt. Dieneke begrijpt de reactie, maar maakt een kanttekening. 'Er wordt soms overschat wat een lesmodule of een protocol kan brengen. Het is niet het ei van Columbus. Uiteindelijk gaat het om de leerling goede aandacht te kunnen geven, ernaast te zitten en interesse te tonen in wat de leerling online doet. Bovendien is er, zoals de klankbordgroep zei, een structuur om op terug te vallen zoals protocollen, gedragsregels, lesmateriaal. Het plan is nu om eerst iedereen kennis te laten maken met de lesmaterialen en workshops te laten volgen.'stipvsoBorging
Er is veel bereikt en in alles wat er ontwikkeld is, is gekeken naar hoe het past bij de structuur van de school, waardoor er is sprake is van een duurzame borging, aldus Dieneke. Ze somt op: er is een leerlijn Mediawijsheid opgenomen in Parnassys, er is lesmateriaal passend bij deze leerlijn en bij de leerlijn 'Leren Functioneren in Sociale Situaties', er zijn gedragsregels, er zijn mediavakken toegevoegd aan de vrije tijd modules, die leerkrachten zelf zullen geven, en tijdens het maandelijkse overleg van de afdelingen staat de voortgang van Mediaskills op de agenda. De klankbordgroep wordt een werkgroep en interne begeleiders gaan samen met deze werkgroep het lesmateriaal inbedden in het curriculum voor de verschillende onderwijsniveaus.
De rol van de klankbordgroepleden als smeerolie in het proces naar een mediawijze school, valt overigens niet te onderschatten, zegt Dieneke. 'Naast hun normale werk probeerden ze hun collega's warm te maken voor het proces. Ze hebben met teleurstellingen moeten leren omgaan, maar gingen toch door. Ze gaan ook in het volgend schooljaar verder.'

Succesfactoren
Wat het proces naar een mediawijze school verder versoepelde was de aansluiting van het project op bestaande structuren en protocollen. Er is bijvoorbeeld samenwerking gezocht met de werkgroep 6-cilinder-model-juni-2018ouderbetrokkenheid van Stip. Deze ouders organiseerden een themabijeenkomst over seksuele opvoeding en Mediaskills sloot dan aan met een workshop 'media en seks'. Bij het opstellen van regels over cyberpesten of bij een online crisis is aanknoping gezocht met het bestaande pestprotocol en de regels over crisismanagement.

Visie
Een andere succesfactor van Mediaskills is het uitgangspunt om verbinding te zoeken met de visie van de school. 'Belangrijk om vooruit te komen en de visie te borgen op school, is om de visie over mediawijsheid te integreren in de aanwezige schoolvisie in plaats van een nieuwe, losstaande visie te introduceren.'
Verandermanagement op school vraagt een bepaalde benadering, weet Dieneke na ruim een jaar ervaring. 'Je leert meanderen met je afspraken. Je houdt het grote plaatje in de gaten. Als je je te veel focust op de kleine dingen die niet doorgaan, kom je niet verder. Ik ben trots op wat we met zijn allen hebben bereikt.'

Meer weten over het traject naar een mediawijze school? Vraag de brochure 'Mediaskills - Stip VSO op weg naar een mediawijze school' aan bij Mira Media in Utrecht: info@miramedia.nl

 

« terug