STIP VSO neemt in Utrecht het voortouw als mediawijze school

15 december 2017

17decwd-astrid1
Een bijzonder project dat in Utrecht in het voortgezet onderwijs is uitgevoerd, is het project Mediaskills op STIP VSO, een school voor moeilijk lerende leerlingen, in Kanaleneiland. Astrid Lotte, directeur van STIP vertelt hoe een moeizame start uiteindelijk leidde tot betrokkenheid van docenten, leerlingen en ouders om de school mediawijzer te maken.

Het sociale mediagebruik veroorzaakte regelmatig incidenten op STIP VSO. De leerlingen gebruiken sociale media volop, maar begrijpen niet de gevolgen daarvan. Het oplossen van de problemen die daardoor ontstaan op school kost veel tijd. Een paar jaar geleden had een Turkse moeder al aan de bel getrokken: hoe kan ik mijn kind begeleiden op sociale media? Op Stip gaan de telefoontjes de kluis in en wordt internet afgeschermd. Astrid Lotte: 'Door gebrek aan digitale kennis gingen we over op beheersen wanneer het ging om het gebruik van sociale media door onze leerlingen. Maar wij willen kinderen ontwikkelen en hun juist niet beperken in hun communicatie.'

Eigenaarschap
Het leidde in het begin tot voorlichting over mediaopvoeding voor ouders en docenten door Mira Media. Maar Lotte is geen voorstander van losse projecten, maar van structurele oplossingen. In 2017 ontstond daarom in samenwerking met Mira Media het Mediaskills-project: een project waarin samen met docenten, leerlingen en ouders STIP VSO mediawijs wordt gemaakt. Voordat dit samenwerkingsproject op de rails stond, waren er echter nog hindernissen te nemen. 'Samenwerking vraagt tijd en een houding van nieuwsgierigheid. Docenten, leerlingen en ouders moesten gaan samenwerken op allerlei terreinen. Iedereen moest voor zichzelf nagaan: wat betekent Mediaskills voor mij en waarom zou ik aan dit proces meedoen? Waarom zou ik er mij druk om maken? Het vinden van eigenaarschap heeft tijd en energie gekost.'
De initiatieven ontstonden in het begin in een klein groepje. De kwaliteit was ook belangrijker dan de kwantiteit. 'Je kunt het iemand niet door zijn strot duwen. Wij schijnen het lichtje op mooie dingen, maar langzamerhand krijgt alles een plek.'

Vliegwieleffect
De samenwerking met Mira Media dat als projectbureau ging functioneren leidde tot meer structuur in het proces naar een mediawijze school. Er werd een klankbordgroep van leerkrachten en werkgroepen ingesteld. Ouders en docenten gingen aan de slag in werkgroepen en leerlingen in de leerlingenraad. Stip maakte expertise vrij om in een werkgroep mee te werken aan een leerlijn Mediawijsheid. De betrokkenheid van de CED-groep dat ervaring heeft bij het opstellen van leerlijnen, in het bijzonder gericht op deze specifieke doelgroep, was belangrijk. Evenals het aanhaken van andere gespecialiseerde organisaties als Inaya Zorg, Amerpoort en de Wilg. Het organiseren van thema-avonden samen met organisaties als Pretty Woman nam een vlucht. Dit alles leidde tot een vliegwieleffect in het proces van STIP naar een mediawijze school, aldus Lotte.

Borgen
'Dat klinkt simpel. Maar de grootste hobbels zijn vooraf. Je bouwt een droom, maar krijgt het in het begin niet voor elkaar. Je gaat kleine stapjes vooruit. Het installeren van de werkgroepen kostte tijd. Wie gaat wat omarmen? Waar wil je de taken beleggen? Je moet dit proces slim beleggen. De leerlingenraad heeft bijvoorbeeld media als thema voor dit jaar. Het protocol kun je dan in dat kader bij hen neerleggen. Wij werken in het beleid met portefeuilles. Je brengt een bepaald aspect van Mediaskills onder bij die portefeuille. Op deze manier borg je het proces en wordt het in de structuur geïmplementeerd. Mensen moeten ermee kunnen werken.'
17decwd-stipResultaten
Aan het eind van het schooljaar is er een visie, een protocol, is er een plan van aanpak voor een online communicatie-systeem met de ouders, draaien docenten de eerste pilotprojecten, en is er een afspraak met de CED-groep om de leerlijn op te nemen in het leerlingvolgsysteem, somt Lotte op. Er zijn twee modules aangekocht bij de CED-groep Sociaal Offline/Online: 'Jezelf presenteren’ en 'Aardig doen'. Een derde module ‘Omgaan met ruzie’ wordt ontwikkeld, waarbij STIP VSO de pilotschool voor de CED-groep is. De betrokkenheid van de diverse geledingen binnen de schoolorganisatie zorgt ervoor dat het proces geborgd wordt, vertelt Lotte. 'Er is eigenaarschap.'

Implementatie
De leerlingenraad is vooralsnog bezig met het opstellen van een protocol over het omgaan met sociale media en internet. Zowel de docenten als de ouders zijn hierbij betrokken. Gezamenlijk leidt dit tot een protocol ondersteund door al de betrokken partijen. Ouders verzamelen in een werkgroep informatie op welke manieren je je kind kunt begeleiden met sociale media. De digitaal vaardige leraren gaan workshops geven. Leerlingen gaan langs de klassen om samen met de medewerkers de regels van het protocol uit te leggen. 'De implementatie van het protocol betekent dat als er bijvoorbeeld een incident is op school het voor ouders, leerlingen en docent duidelijk is wat de gedragscode is: zo doen wij dat hier. Het moet niet een regel van school zijn, maar een routine.'

Ideale situatie
Op STIP VSO worden bepaalde sites afgeschermd, en zijn de telefoons in de kluis. Geen ideale situatie vindt Lotte. De directeur hoopt dat in 2018 ook internet vrij wordt gegeven en de telefoons gewoon mee de klas in kunnen. 'Het verbieden van smartphones in de klas zoals in Frankrijk wordt ingevoerd, is ouderwets. Verbieden heeft geen zin. Je kunt deze ontwikkeling niet van kinderen wegnemen. Het hoort bij deze tijd. Het is een vierde industriële revolutie. De stoommachine is gekomen. Je kunt niet blijven zeggen: "Ik ga toch lopen." Wij leven in een nieuw tijdperk dat andere eisen aan ons stelt. "Mediaskills" is een opdracht voor iedereen. Voor deze doelgroep is het een extra opdracht, omdat ze niet precies snappen waarmee ze bezig zijn. Deze leerlingen moeten leren hoe ze met sociale media omgaan tot het maximale wat binnen hun mogelijkheden ligt.  Als we ze dat niet meegeven, wordt de kloof tussen deze groep en anderen in de maatschappij nog groter. Je kunt deze groep niet hun levenlang beschermen tegen nare dingen. We kunnen ze wel weerbaar maken.'

 



 

« terug