'U krijgt he-le-máál geen foto van mijn dochter! Niets!'

16 oktober 2018

18oktwd-academie10introZowel school als ouders krijgen te maken met het online mediagebruik van kinderen. Hoe kunnen de beide opvoedpartijen samen de tieners hierin begeleiden, en bij wie ligt de verantwoordelijkheid als het misgaat? Dit vroeg Academie Tien, een nieuwe middelbare school in Leidsche Rijn, zich af. De school organiseerde daarom op 15 oktober een ouderavond waarin ouders in drie workshops (sexting, fake news en cyberpesten) met elkaar in discussie konden gaan over de eigen rol en die van de school. 'Digitaal burgerschap gaat zowel ouders als de school aan', was de algemene consensus.

'We hebben elke dag met het online gedrag van leerlingen te maken. In alle groepen. Digitaal burgerschap is daarom een belangrijk thema' aldus licht Gina Mimpen, teamleider unit 2, 3 en 4 het thema van de ouderavond toe. 'Er gebeurt veel op sociale media. Je kind komt thuis, soms raakt het school en soms thuis. Hoe vind je elkaar daarin? Wat mag wel, wat mag niet online? We proberen onze leerlingen hiervan bewust te maken, toch gebeuren er incidenten. Deze avond gaat over waar we elkaar vinden en waar het schuurt.'

Vreemden en internet
Marit van Mira Media verklaart de term digitaal burgerschap: 'Digitaal burgerschap ligt in het verlengde van burgerschap, maar dan online. Hoe ga je met elkaar om op verantwoordelijke manier, is daarbij de vraag.' Mira Media werkt voor dit onderwerp samen met Pretty Woman, Art. 1 Midden Nederland en TMI. Alle drie de organisaties hebben hun specifieke deskundigheid resp. sexting, cyberpesten en nepnieuws. Leerlingen hebben lessen gevolgd en docenten hebben een training gekregen zodat de kennis geborgd is in de school. Het is nu tijd voor de ouders van Academie Tien.
Marit laat een filmpje zien dat het dilemma duidelijk maakt. Een man belt aan bij een huis en vraagt de vader of hij een foto van zijn dochters mag zien. De vader in het filmpje reageert verontwaardigt: 'U krijgt he-le-maal geen foto van mij! Niets! Hoezo wilt u foto’s zien?' Een andere moeder reageert aldus op de vraag of zij weleens foto's van haar dochters aan vreemden laat zien: 'Ik zou nóóit mijn foto’s aan vreemden laten zien.'
De boodschap is overgekomen bij de ouders. Een vader reageert: 'Je zet inderdaad heel makkelijk foto's op internet, maar persoonlijk naar foto's gevraagd door een vreemde, dan doe je dat niet.' Marit: 'De waarden offline gelden blijkbaar niet online. Wij proberen de kinderen mee te geven dat de normen online niet anders zijn dan offline. De ouder is daarin hun voorbeeld: hoe gaat de ouder om met zijn profiel online?'

Cyberpesten
De dertig ouders verspreiden zich na de inleiding over de drie workshops. 13 ouders volgen de workshops cyberpesten. Vier daarvan blijken vroeger ook gepest te zijn. De workshop wordt gegeven door Art. 1 Midden Nederland; een expertisecentrum voor gelijke behandeling en tegen discriminatie. Wat is het verschil tussen pesten en plagen, is de vraag. De ouders komen al snel tot kernelementen: plagen is wederzijds, gelijkwaardig en gaat met humor gepaard, pesten heeft met machtsverschil temaken, gebeurt in een groep structureel naar iemand toe en met langdurige schade. Iedereen heeft een rol in het pestproces, vertellen de Art.1-voorlichters zoals de meeloper, de pester, de buitenstaander en het slachtoffer.
Cyberpesten versnelt en vergroot het pestproces, het is anoniemer, de drempel ligt ook lager, met een druk op de knop staat een tekst op internet. De intentie komt online niet over, bovendien zie je het effect niet bij de ander. Cyberpesten kan daarom langer doorgaan. Vormen van cyberpesten, zo leggen de Art. 1-voorlichters uit, zijn het bewerken van foto's, hacken, iemand isoleren in een Whatsapp-groep, spammen, het sturen van dreigmails, het verspreiden van filmpjes.

Hoe komt het dat ouders vaak niet weten dat hun kind gepest wordt? Er zijn diverse redenen hiervoor, maar vaak blijkt dat een kind dat gepest wordt, thuis ook een probleem ervaart en er geen veilige band bestaat om het thuis te vertellen. Deze reden wordt door de ouders met verbazing en ongeloof ontvangen. 
18oktwd-academie10-2
wie is verantwoordelijk?
Wie is bij cyberpesten dan verantwoordelijk; de docent of de ouders, is de volgende vraag? Via het spel Steps krijgen de ouders een aantal stellingen voorgelegd over de verantwoordelijkheid bij cyberpesten. De ouders staan met de ogen dicht achter elkaar in een rij. Als de ouders het oneens zijn met de stelling stappen ze naar links, als ze het eens zijn naar rechts. Bij de stelling dat de verantwoordelijkheid helemaal bij school ligt, stappen alle ouders naar links: nee. Een vader heeft een verklaring voor deze eensgezindheid, lachend: 'De potentiële ja-stemmers zitten thuis aan de koffie!'
Ouders blijken hun kinderen op hun eigen manier al te begeleiden. Een vader vertelt: 'Ik heb alle inloggegevens van mijn dochter.' Een andere vader knikt: 'Ik heb tegen mijn dochter gezegd of je het leuk vindt of niet; ik bekijk je gsm.' Een moeder: 'Mijn dochter begon over privacy. Ik heb toen met haar gesproken. Nu bekijken we samen haar telefoon.' Een andere vader benadrukt: 'Het gaat meer om begeleiding dan om controle.' Controle alleen zal ook niet werken, voegt de voorlichter toe, want de jongere zal technisch altijd meer weten dan de ouder. Weer een andere vader had een originele oplossing bij tegenwerpingen van zijn zoon: 'Je mag ook op mijn Whatsapp kijken, heb ik toen gezegd.'

Samenwerking
Afhankelijk waar het online-probleem zich voordoet, thuis of op school, wordt de leiding genomen in de oplossing vinden de ouders. Maar meestal overlappen de werelden elkaar zodat een samenspel meestal nodig is, stelt een vader. 'De kinderen kunnen een incident buiten school meenemen naar school. Ik denk dat je elkaar altijd nodig hebt.' Een moeder vult hem aan: 'Ik spreek uit ervaring. Dan los je thuis iets op en gaat het op school door, daarom is het samenwerken met de school belangrijk. In mijn geval heb ik heel goed kunnen samenwerken met de school. Iemand had namelijk een fake-account gemaakt op mijn dochters naam.' De samenwerking strekt zich ook uit tot wat zich in de wijk afspeelt, zegt Felix van Vugt, teamleider unit 1 op Academie Tien: 'Als het in de wijk gebeurt, werkt het ook door in de school. Wij krijgen er toch last van, dat is gewoon heel pragmatisch gedacht. We kunnen die zaken daarom niet alleen oplossen, daar hebben we de ouders echt voor nodig.'

Open manier
Hoewel de ouders, na deze avond, het idee hebben dat ze op een lijn zitten met de school, hebben ze nog wel wensen en suggesties voor de begeleiding van hun kind bij online incidenten. Een mentorschap door een ouderejaars bijvoorbeeld voor de kinderen, oppert een vader. 'Jongeren luisteren immers eerder naar jongeren dan naar hun ouders.' In hoeverre ziet de school dat 'mijn dochter' kwetsbaar is voor pesten of zelf pest, vraagt een ouder zich af? Wat ziet de school van mijn kind online, vraagt iemand anders. 'Ze kan een andere online identiteit hebben dan ik thuis zie.' De ouders zouden ook graag nog wat tools aangereikt willen krijgen om 'het online gedrag in de smiezen te houden op een open manier, zonder dat het te controlerend wordt.'
Vader Fred gaat tevreden naar huis. Zijn dochter van 12 zit op Academie Tien. 'Ik ben vroeger zelf gepest. Maar omdat ik groot was heb ik mij zelf kunnen verweren. Ik wil alert zijn voor mijn dochter. Daarom ben ik hier. Er gebeurt veel online. Wij hebben daarom thuis de taken verdeeld. Mijn vrouw doet het praten, en ik ben meer technisch en doe het digitale deel. Dit was een nuttige avond.'

 

 

 

 

 

« terug