Wat is mubah en wat haram op internet?

3 april 2017

maart-moskeelrEen bezoek van Mustapha Bouazza aan een informatieavond 'Mediaopvoeding' voor ouders op de Brede School De Weide Wereld (Vleuten) bracht het balletje aan het rollen. Mediaopvoeding, dacht Bouazza, die in zijn vrije tijd bestuurslid is van de moskee in Leidsche Rijn, dat is ook iets voor de vrouwen van de moskee. De Vrouwencommissie van de moskee vond het ook een goed plan. Op 31 maart, een vrijdagavond, bezochten ruim 20 moeders de mediaopvoedingbijeenkomst van Mira Media in de nog als nieuw ruikende moskee.

Samira van de Vrouwencommissie verwacht veel vrouwen. Het onderwerp leeft bij de ouders, weet ze. Ze krijgt gelijk. Het Othman ibn Affan-lokaal loopt na 19.00uur vol met vrolijk pratende vrouwen. De vrouwen hebben allemaal kinderen. De meesten drie of vier in de leeftijd van 1 tot 28 jaar. Ze hebben allemaal verschillende redenen om deze bijeenkomsten bij te wonen. De belangrijkste is toch om hun kind te kunnen beschermen. 'Wij zijn opgegroeid zonder computers, maar onze kinderen gebruiken het al op de basisschool.'

Souad heeft twee dochters van 3 en 5 jaar. 'Ik wil meegroeien met de jongeren zodat ik niet achterblijf. Ik wil over de gevaren van internet weten.' Muminah heeft een drieling van 15 jaar en een dochter van 2 jaar: 'Ik ben heel ouderwets. Ik wil er eigenlijk niet aan beginnen. Je hoort zo veel verhalen.' Hanifa heeft vijf kinderen en gebruikt juist heel vaak internet: 'Van recepten tot internetbankieren. Ik wil leren hoe af te kicken! Ha, ha, ha!'
Sommigen gaan selectief om met sociale media zoals Saida. 'Ik heb geen Facebookaccount. Ik heb het ooit een keer gehad voor mijn opleiding. Maar lekker boeien wat anderen doen!' Naoual heeft twee zonen en een dochter. Zij gebruikt Facebook vooral om haar kinderen in de gaten te houden: 'Ik gebruik van alles eigenlijk om mijn kinderen in de gaten te houden. Dus ook Facebook. Maar mijn kind blokkeert mij iedere keer! Of hij verandert van naam!' Mouna: 'Ik zou graag willen weten hoe we kunnen meekijken met onze kinderen. Mijn kinderen weten trouwens ook dat ik dat doe.'

Schaamte
Siham Bahlaoui-Sahrani is mediacoach van Mira Media. 'Wat is de online leefwereld van onze kinderen, wat is het effect op de kinderen en hoe gaan we daarmee om?' Haar presentatie neemt de moeders mee in de kansen en gevaren van internet. Ze geeft de ouders tips om kinderen te beschermen tegen ongewenste websites en wijst op nieuwe apps zoals Qustodio waarmee je kunt meekijken op de telefoon van je kind. Maar waar ze vooral de nadruk op legt tijdens de presentatie is dat moeders een open houding aannemen tegenover hun kinderen wanneer het gaat om sociale media. Zodat wanneer er iets misgaat het kind zich veilig genoeg voelt om naar de ouder toe te gaan. Ze vertelt over de 14-jarige Onur, de Turks-Nederlandse jongen die in februari zelfmoord pleegde nadat een naaktfoto op Instagram op zijn school circuleerde. 'Dit komt vaak voor op school: foto's die ongewenst worden doorgestuurd. Onze kinderen zitten ermee, maar durven er niet voor uit te komen. In onze cultuur is het niet toegestaan naaktfoto's en dergelijke. Deze ontwikkelingen zullen alleen maar toenemen. Onze kinderen en wij als ouders moeten ons hiervan bewust zijn. Marokkaanse meiden krijgen ermee te maken. Ze krijgen een berichtje: ik ben verliefd op jou. Ze sturen een foto, maar daarna hebben ze geen controle meer over de foto. Wat zijn je grenzen? Wat is mubah en wat haram op internet?'

Ouders zullen ook zelf het goede voorbeeld moeten geven en dat blijkt moeilijk. Wanneer de stelling 'zes uur mediagebruik als vrijetijdsbesteding op een dag is te veel' antwoorden de meeste moeders bevestigend. Een moeder reageert: 'Daarom ben ik blij dat het zomervakantie wordt. Dan ga ik naar de bergen in Marokko en is er geen Wifi, geen telefoon, geen tv. Dan heb ik rust!' De moeders lachen, maar een reageert: 'Zelfs in de bergen heb je tegenwoordig Wifi!'

Al Jazeera
Om 20.15 wordt de les even onderbroken vanwege het gebed. Moeders zoeken een plek om te bidden. Na het gebed wordt er gesproken over de schermtijd in relatie tot maart-moskeevrouwende ontwikkeling van het kind. De adviezen per leeftijd worden met verbazing ontvangen. 1 uur beeldschermtijd per dag voor kinderen tussen de 6 en 8 jaar oud? Dat is weinig. In deze leeftijdsfase gaan kinderen zich echter ontwikkelen, te veel schermtijd belemmert deze ontwikkeling. 'Wij zijn ook vaak tweetalig. Dan kost de ontwikkeling nog meer energie.' Ouders moeten de relatie actief en passief in de gaten gehouden, zegt Siham. Een moeder reageert: 'Geef je kind pen en potlood en laat ze lekker krassen.'
Maar ook ouders moeten zich bewust zijn van waar ze naar kijken. Siham: 'Als je Al Jazeera kijkt, krijg je geregeld beelden van geweld, explosies te zien. Let daar op. Kijk het programma later of zet een andere zender op. Kinderen in ontwikkeling kunnen daar angstig van worden, agressief of zichzelf terugtrekken.'

Haram
Grenzen stellen is een ander advies wat de ouders meekrijgen en daar moet je vroeg mee beginnen. Fatima: 'Ik heb mijn kinderen geleerd dat ze geen telefoon meenemen naar boven. Mijn dochter is 12 jaar en nog altijd levert ze haar telefoon in als ze naar boven gaat. Het zit in haar systeem.' Maar als ze 17 worden, vraagt een moeder, luisteren ze dan nog? Verbieden werkt ook niet altijd, evenmin de Wifi uitzetten, weet een andere moeder. 'Ze nemen de Wifi van de buren.' Siham: 'Het is lastig. Je wilt je kind het vertrouwen geven. Zorg in ieder geval dat er geen grenzen zijn tussen jou en je kind zodat als je kind in de problemen komt, het naar je durft te komen.'
Een moeder: 'We geven de basis mee van wat wel en niet mag, maar als ze in de puberteit komen?! Jongens zijn bezig met meiden. Meisjes stuurden bepaalde foto’s naar mijn zoon waarvan ik dacht als die moeder dat wist? Ik zeg tegen mijn zoon dan dat het haram is om bijvoorbeeld een meisje aan te raken. "Ja, ja, ik weet het mama", zegt hij dan.' Een moeder geeft een ander advies: 'Marokkanen zijn goed in het praten in de derde persoon. Je kind zo'n gevoel geven dat hij zich gaat schamen.' Een moeder: 'De vrouw van mijn neef praat heel open met haar kinderen.' Siham: 'Dan zal het kind ook geen angst meer hebben om iets te vertellen.'

Mediaopvoeding is hetzelfde als opvoeden in het dagelijkse leven, benadrukt Siham. Het gaat om dezelfde omgangsregels. 'De geschiedenis controleren? Dan is het eigenlijk te laat. De opvoeding begint bij de ouder. Jij moet je kind laten zien hoe het moet. Net als bijvoorbeeld de regel dat je geen alcohol mag drinken. Als je kind met die regel is opgegroeid dan weet het niet beter. Zo geldt dit ook voor mediaopvoeding. Herhaal de regels, en als er iets gebeurt: sluit niet de deur.'

Moeders
De moeders Saliha en Mimout zijn erg blij met de mediabijeenkomst. Ze zijn wel geschrokken van de informatie dat de foto's op Snapchat toch niet verdwenen zijn. Een andere moeder: 'Mijn dochter mag geen foto’s op internet plaatsen, maar ze gebruikt wel Snapchat!' Saliha: 'Ik was ook verbaasd dat we zo veel tijd doorbrengen voor schermen.'
Mimout: 'Ik heb kinderen van 3, 17 en 23 jaar. Die van 23 heb ik losgelaten, die van 3 jaar is nog jong. Maar die van 17 jaar? Ik heb geen idee. Ik ben bang dat ze iets op de sociale media doet wat niet meer te herstellen is. Ik ben bang dat ze de verkeerde keuzes maak. Zij is niet open hierover als ik ernaar vraag. En ze reageert geďrriteerd. Ze ziet het als een overhoring.' De moeders zuchten. Mimout: 'We zijn vanavond wel meer bewust geworden van waar je op moet letten bij mediaopvoeding. Hopelijk krijgen we in de volgende bijeenkomst meer informatie over de apps waarmee je kinderen in de gaten kunt houden.' Want een volgende bijeenkomst zal worden gepland. De vrouwen zijn enthousiast en willen meer informatie en het Islamitisch Cultureel Centrum Leidsche Rijn (ICCLR) c.q. moskee omarmt initiatieven als deze, vertelt Samira van de Vrouwencommissie.

Een deel van de namen van de moeders is gefingeerd
 

 

« terug