Na 40 jaar Nederlands willen leren? Moet kunnen!

28 maart 2017

maart-marzoukagespiegeld
Een ontmoeting tijdens de eerste conferentie van Ouderen in de Wijk bracht Marzouka Boulaghbage in contact met de medewerkers van Bibliotheek Utrecht en Mira Media. Marzouka is sociaal makelaar bij Wijk&co. Zij kende in Overvecht een groep oudere Marokkaanse vrouwen die wel behoefte had aan meer activering.

Sinds 30 januari komt elke maandagmiddag in de bibliotheek in Overvecht een groep Marokkaanse oudere vrouwen bijelkaar. De vrouwen zijn bijelkaar gebracht door Marzouka Boulaghbage van Wijk&co. De groep oudere Marokkaanse vrouwen vormt een specifieke groep, vertelt ze. 'Het gaat om (semi-)analfabete vrouwen, weduwen, alleenstaande vrouwen. Ze leven tamelijk ge´soleerd. Hun eerste behoefte is ontmoeting.'
Marzouka begon met tien vrouwen. De groep is inmiddels tot 20 vrouwen gegroeid en de belangstelling is groot. Via mond-tot-mondreclame, ontmoetingen op de markt en privÚfeestjes weet Marzouka de vrouwen de bibliotheek binnen te halen.
De werving en binding van vrouwen is Marzouka wel toevertrouwd. Ze werkt al 22 jaar in de welzijnsector en weet waar deze groep vrouwen vandaan komt. Marzouka is zelf moslima, heeft levenservaring, spreekt Arabisch en Berbers en kent de cultuur. 'Mijn achtergrond helpt bij het opzetten van een groep als deze.'

Waarden en normen
Tijdens de eerste bijeenkomsten werd vooral thee gedronken. 'In het begin begeleid je de vrouwen vanuit hun waarden en normen om het vertrouwen te winnen. Je houdt het luchtig met thee en eten en daarna komen ze uit hun schulp. Maar het is ook experimenteren.' De vrouwen durfden op een gegeven moment voor hun behoeftes uit te komen. De een wilde meer informatie over gezondheid en actuele gebeurtenissen, de ander wilde de Nederlandse taal beter leren spreken, sommigen wilden hun eerste stappen op de computer zetten. Dat deze vrouwen voor hun wensen uitkwamen, is heel bijzonder vertelt Marzouka. 'Het zijn vrouwen die hun hele leven hebben gewerkt. Hun gezin kwam altijd op de eerste plaats. Ze kwamen in Nederland, kenden de taal niet en hadden geen familie hier. Er is nooit naar hun eigen wensen gevraagd. De vraag 'wat heb je nodig dame?' is hen nooit gesteld. Er heersen ook gevoelens van schaamte en angst. De vrouwen zijn bang dat ze iets toch niet kunnen.'

Angst
Marzouka ziet dat de activering lukt. 'Een berbervrouw van 75 met een koptelefoon op om Nederlands te leren, is een hele grote stap. De vrouwen willen meer van de samenleving zien, excursies doen. Sommige vrouwen zijn door deze groep ge´nteresseerd geraakt in andere activiteiten in de wijk. Twee vrouwen gaan nu met de rollator samen op stap om in een andere wijk een activiteit doen.'
Het blijft dus inmiddels niet meer bij thee drinken alleen. Tijdens de afgelopen verkiezingsperiode kregen de vrouwen een voorlichting over verkiezingen. 'Maar ook toen in Frankrijk aanslagen werden gepleegd, hebben we gediscussieerd. Ze waren logowijkencoboos. Ze zeiden: Dit heeft niets met de islam te maken. Ze hebben angst en vragen zich af wat er toch met deze wereld gebeurt?'

De vrouwen gaan niet overal zo maar naartoe, weet Marzouka. In de bibliotheek voelen zij zich echter veilig en het ligt in de buurt. 'De vrouwen binnenhalen is niet het probleem, maar het binden is de kunst', zegt Marzouka. 'Het vraagt goed luisteren naar hun behoeftes, maar ook altijd kunnen improviseren. Je moet bij activiteiten niet alleen plan A hebben, maar ook plan B en C, want je past je aan de vrouwen aan. Ze komen namelijk altijd met een ander gemoed de bibliotheek binnen.'

Sleutelfiguur
Sylvia Volkert van de Bibliotheek Utrecht benadrukt het belang van het werken met sleutelfiguren. 'Zonder sleutelfiguren als Marzouka ben je nergens wil je kwetsbare ouderen als deze bereiken. We proberen nu de vraag op te halen bij de groep. Daarna kunnen we kijken wat de Bibliotheek, Wijk&co of andere organisaties hierin iets zouden kunnen betekenen.' De bibliotheek is inmiddels meer dan een ontmoetingsplaats. Ze heeft behalve boeken, cd's en dvd's, onder meer digitale prentenboeken, een informatiepunt, faciliteert met computers en taal- en computerprogramma's taalcoaches en werkt samen met vele andere organisaties. Zo gaf Pro Demos de voorlichting over de verkiezingen. Zelfs voor autochtone senioren was de informatie een eye opener: ja, de koning mag ook stemmen (hoewel hij dit niet heeft gedaan).

Onverwachte wens
Een open houding, is belangrijk zegt Sylvia. 'Dan is alles mogelijk bij zo'n groep. Als je na 40 jaar in Nederland gewoond te hebben de taal wilt leren? Moet kunnen!' Een van de onverwachte wensen van de Marokkaans-Nederlandse dames is gymmen. Sylvia: 'Door hun deelname aan de groep, zijn de vrouwen gaan beseffen dat ze iets aan hun gezondheid moeten doen. Ze nemen al minder suiker in de thee en nu willen ze gaan gymmen.'
Behalve Sylvia en Marzouka, is Martina, als vrijwilligster, bij de middagen betrokken. Martina was aanvankelijk wat afwachtend. Ze kent weinig Marokkaanse mensen. Inmiddels heeft Martina haar draai gevonden bij de Marokkaanse vrouwengroep, constateert Sylvia tevreden. 'Ze herkent zichzelf in het leven van deze vrouwen. Ze heeft een speciale klik met een van de dames. Wij maken samen het verschil, zegt ze nu.' Het vertrouwen winnen van de vrouwen vraagt tijd, zegt ook Sylvia. 'Ook al mankeren de vrouwen van alles toch zijn ze levenslustig. Ze willen wel. Maar om hierachter te komen moet je eerst het vertrouwen zien te winnen, want waarom zou je anders van alles aan iemand willen vertellen?'

Foto - Mira Media

 

« terug