'Digitaal burgerschap was een blinde vlek op onze school'

14 december 2017

17decwd-janenfrankbreed'Wij zijn wat bleu. Ik moest er echt over nadenken over wat precies digitaal burgerschap voor onze school betekent. Het was een blinde vlek op deze school', zegt Frank Corneth, directeur van het Globe College een brede school voor vmbo. Utrecht Zijn We Samen zocht middelbare scholen voor de proeftuin Digitaal Burgerschap. Het Globe College meldde zich desondanks of misschien juist daarom als partner. ‘We zijn als school mager op Digitaal Burgerschap voorbereid in de zin van dat we daar invloed op zouden kunnen uitoefenen. Hoe gaan we online respectvol met elkaar om, zonder elkaar de kast op te jagen?’ Jan Roof, ICT-coördinator bij het Globe College: ‘Digitaal burgerschap is hetzelfde als burgerschap maar dan op internet en via digitale middelen.’

Het Globe College heeft interviews gehouden met leerlingen, docenten en ouders over digitaal burgerschap, vertelt Frank Corneth, directeur van het Globe College. Wat opvallend was dat de leerlingen dachten dat hun ouders niet in de gaten hadden waar zij online mee bezig waren en dat de ouders meenden dat ze er goede controle op hadden. Docenten hadden het idee dat ze te weinig geëquipeerd waren. 'De digitale wereld overkwam ons. Zijn wij ons bewust waarmee wij bezig zijn? Een docent maakt bijvoorbeeld een groepsapp voor de klas. Wat doet hij als er een confronterende foto wordt geplaatst? Wij hebben als school de groepsapp aangemaakt. Zijn wij dan verantwoordelijk voor de context? Zouden we bijvoorbeeld eerst de ouders goedkeuring moeten vragen voordat we de groepsapp aanmaken?' De digitale wereld is het leven en daarmee de school binnengerold met een tempo dat de school met zijn cultuur en middelen niet kan bijbenen, stelt Corneth. 'Daarom maken we als Globe College een pas op de plaats om na te denken over wat onze verantwoordelijkheden zijn. Wat is onze invloed en wie moeten we informeren?'

6-cilindermodel
Het 6-cilindermodel van Mira Media - die de rol van aanjager in deze proeftuin heeft - waarmee het Globe College de proeftuin Digitaal Burgerschap ingaat, is herkenbaar voor Corneth. In het model staan17decwd-6cilindermodel de elementen die Digitaal Burgerschap mogelijk maken. Zoals het beleid, de externe partners, de ouderbetrokkenheid, de competenties van de docenten. ‘Het model weerspiegelt ons omveld. De samenwerking met de leerlingen, de ouders, de partners, de scholen voor primair onderwijs aan de voorkant en de vervolgscholen aan de achterkant. Je kunt het niet alleen. Wat je doet op school moet immers weerklank hebben buiten de school.’ Roof: 'Digitaal Burgerschap moet je omarmen, maar samen met docent en ouders.' Corneth vult aan: 'Dan ben je sterker.'

Wifi
Een van de eerste activiteiten in het kader van proeftuin Digitaal Burgerschap is het openstellen van de Wifi voor de leerlingen. Scholen twijfelen hier doorgaans over. De ene helft stelt de Wifi open, de andere helft niet.  Het was ook een vraag die uit de interviews met de leerlingen naar voren kwam. Het Globe College is onlangs gestart met een testfase voor één klas. De Wifi, of beter gezegd het in eigen beheer online hebben van de leerlingen, is een voorwaarde vonden zowel Corneth en Roof om te starten met de proeftuin Digitaal Burgerschap. Corneth: ‘Anders hoeven we er niet aan te beginnen. De Wifi is het vehikel. Daar kunnen wij invloed op hebben. Nu gebruiken leerlingen externe Wifi-mogelijkheden en kun je geen controle uitvoeren. Door het aanbieden van Wifi op school, leg je de controle bij de school. Tenminste; hoe ver de controle reikt, hoe ver wij hierin kunnen sturen, dat zijn de vragen die wij nu gaan onderzoeken. Dit hadden we eerder kunnen doen, maar we hebben er niet bij stilgestaan.'

Bewustwording
De proeftuin Digitaal Burgerschap gaat allereerst om bewustwording, zegt Corneth. 'Docenten en eerlingen gaan leren hoe digitaal vaardig te zijn.' Roof: 'Leerlingen hebben bijvoorbeeld nog te weinig besef dat iets wat op internet is geplaatst er ook op blijft staan.' Corneth: ‘Hoe ga je met elkaar om? Vanuit je slaapkamer op internet mensen uitschelden heeft hetzelfde effect als iemand face to face uitschelden.' Roof: ‘Op het moment dat jongeren nadeel ondervinden en merken dat de effecten heftiger zijn dan in de werkelijkheid, want het is massaler en het staat zwart op wit, dan raken ze bewust.'
Corneth: 'De docenten staan achter ons idee om meer ICT te gebruiken, maar bij sommigen is er nog wel een slag te maken qua competentieniveau.’ Roof: ‘Het niveau onder de docenten is divers. Docenten voeren ICT-pakketten uit, maar er is geen structurele inbedding. De competenties moeten wel onderdeel worden van een doorlopende leerlijn. Naast zaken die spelen rondom sociale media, willen we ook de beveiligings- en veiligheidsaspecten benadrukken van het groeiend aantal apparaten dat in verbinding staat met het internet, the Internet of Things.'
hetglobecollege
De ambities
Het Globe College heeft veel ambities. In het schoolplan krijgt ICT een meer prominente rol binnen de school. Corneth: 'We willen als school online verbonden zijn. Hoe willen we dit mogelijk maken, in hoeverre kunnen wij daarin sturen, en hoe kunnen wij dit opnemen in het didactisch onderwijsproces? Dit zijn onze vragen. Wij hebben verder instappunten in het schoolplan waar het personeel op kan instappen. ICT is zo'n instappunt, waar een kleine groep mensen zich voor heeft gemeld.' Roof tekent aan: ‘ICT is een instrument, geen doel.’
Een andere ambitie is het opstellen van een gedragscode. Corneth: 'Wij zijn nog zoekende. Naar aanleidingen van de bevindingen komt er een protocol. Het is niet "ons" protocol, maar het is een protocol tot stand gekomen samen met leerlingen en ouders en het personeel (het managementteam, docenten etc.) waar wij ons met zijn allen aan kunnen houden.' Roof: ‘Een ambitie is dat een leerling op een positieve manier gebruik kan maken van de online tools die hij tot zijn beschikking heeft. Leerlingen denken verder dat zij een hoog niveau hebben, maar de mogelijkheden worden amper benut.’
Waar haalt de school de tijd vandaan voor deze proeftuin? Scholen hebben immers veelal een overvolle agenda. Roof: ‘Draagvlak creëren en geen tijd hiervoor hebben, zijn twee verschillende dingen. Het gaat om prioriteiten stellen.'

Een juiste attitude
Waar staat het Globe College over een jaar is de vraag? Corneth: 'We zijn nu bezig mogelijk te maken dat de leerlingen via de Wifi online kunnen. We betrekken de ouderraad bij dit het proces. De ouderraad kan thema-avonden organiseren. Docenten gaan in een "creative lab" nieuwe ICT-materiaal testen. Binnen de talentklassen zijn wij op workshopniveau bezig, dat leerlingen bijv. kunnen vloggen en bloggen en dat wij ze leren hoe ze dat digitaal veilig kunnen doen. We gaan in het begin in kleine groepjes beginnen.'
Corneth: 'Online maakt deel uit van de mainstream communicatie van leerlingen, je kunt daarom niet zeggen dat ze het niet mogen gebruiken. Je kunt op school niet verloochenen wat in de “grote boze mensenwereld” gebeurt. Je zult er als school wat mee moeten doen.’ Roof: ‘Je kunt leerlingen beter een juiste attitude aanleren. Daar hebben ze ook in hun verdere leven meer aan.’

 

 

« terug